Kuruluşundan bb yana Ege Bölgesi ağırlıklı olmak üzere tüm Türkiye'de gaz sistemleri konusunda faaliyet gösteren (GÖKHAN MAKİNA) BOYERSAN 1995 yılından itibaren gösterdiği iş azmi, sağlam çekirdek kadrosu ve dinamizmiyle geçici bir firma olmadığını kanıtlamıştır.

Sürekli gelişmeyi hedefleyen yapısıyla yakın zamanda BOTAŞ'ın oluşturduğu alt yapıların netice bulmasıyla sanayimizde gündeme gelen doğalgaz yatırımlarında siz değerli sanayici ve üreticilere ait işletmelerin en doğru ve güvenilir doğalgaz dönüşümlerini gerçekleştirip yüksek verimli çevreye duyarlı tesisler ile müşteri memnuniyetini sağlamak ana ilkemizdir.

Doğalgaz ile ilgili 2001 yılında başlattığımız çalışmalar BOTAŞ ile olan görüşmelerimiz neticesinde faaliyete geçirmiş olduğumuz gaz sistemlerindeki titizliğimiz , kaliteli ve güvenilir malzeme seçimi ve kadrosunda bulunan sertifikalı çalışanlarıyla 2002 Mart ayı itibarı ile BOTAŞ'ın yetkili 1-5 Bar Alçak Basınç Mühendislik / Müteahhitlik Firmalar Listesine girmeye hak kazanmıştır.

ENDÜSTRİYEL TESİSLERDE DOĞALGAZA GEÇİŞ

Doğal gaz, fiziksel özellikleri dolayısı ile endüstriyel kullanımı rahat, kontrolu kolay, ve gerek hava ve gerekse çevreyi en az kirleten bir yakıt olarak sanayinin en tercih edilen yakıtlarından birisi olmuştur.

Endüstriyel bir tesis içinde doğal gazın kullanılabilir duruma getirilmesi için, gazın tesise girdiği ilk noktadan, gazın yandığı son noktaya kadar spesifik bir mühendislik gerektiren şebeke dizaynı belirli kademelerde gerçekleştirilir.Gazın tüketim noktalarına sevkini sağlayan boru hatları ve ekipmanları gaz sistemlerini meydana getirir. Endüstriyel tesislerde gaz sistemleri aşağıdaki şekilde nitelendirilebilir:

• Basınç düşürme ve ölçüm istasyonları
• Emniyet Sistemleri
• 2. kademe basınç düşürme istasyonlar ve yakma sistemleri
• Yakma Sistemleri Proses Kontrolu

Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu bölgesel istasyonlardan orta basınçta gelen gazı müşterinin ihtiyaç duyduğu basınca düşürme ve faturalamaya baz olacak ölçümü yapmak üzere kurulmaktadır. Bu istasyonlar, iki adet basınç düşürme hattı ve 1 adet by-pass hattından müteşekkildir.Basınç düşürme hatlarından birinde arıza olması durumunda otomatik olarak diğer hat devreye girecektir. Bu istasyon regülatörler, hacım ölçme sayaçları ve ölçülen hacımları standart şartlara çeviren hacım düzelticiler, gazı temizleyen filtreler ve bazı emniyet cihazlarından meydan gelirler.

Basınç düşürme istasyonundan sonra, fabrika içi dahili dağıtım sistemi ile gazın kullanım noktalarına ulaşması sağlanır.Bunun için önemli konulardan bir tanesi boru hattı projelendirilmesidir.dağıtımın yapılacağı güzergahın seçiminde öngörüle standartlar ve emniyet mesafeleri dikkate alınmalıdır.Dağıtım borularında müsaade edilen gaz akış hızına bağlı olarak ve tüketim miktarları gözönünde bulundurularak gazın gerekli basınçta sevki için ayrıca vibrasyon ve sesin oluşmaması için gerekli boru çapının tayini doğru biçimde yapılması gerekir.

Her kullanım noktasına, ana transfer hattından branş hatları çekilir. Bu hatlar üzerinde doğal gazı gerektiğinde izole edecek el kumandalı veya uzaktan kumandalı motor vana bulunur. Küresel vanalar, kolay kullanım özelliği ile en fazla tercih edilen valflerdir.

Gazın tüketim noktalarında brülör , bek gibi yakıcı cihazların yanma sistemlerine ulaşmadan önce belirli hassasiyetteki gaz yolu ekipmanlarından geçmesi bu noktalarda gazın mümkün olan optimum seviyede temiz ve yabancı maddelerden arındırılnış olması gerekmektedir. Bunun için bir gaz filtresi kullanılması , özellikle ilk devreye almalarda, boru hatları kaynak çapakları , yabancı maddeler vs. ile bir hayli dolu olduğundan , filtrelerin ilk devreye almalardan sonra çok sık aralıklarla değiştirilmesi ve kontrolu gerekecektir.

Tesis içine gaz arz basıncı müşteri talebine göre belirlenmektedir. İdari ve sosyal binalara girmeden evvel hat basıncının , bu binalardaki yakma ünitelerinin basıncına düşürülmesi gereklidir.

İşletme binalarına giriş basıncı, hızı ve çapı makul seviyede tesbit edecek minimum basınç olacaktır.

Yukarıda belirtilen şartlara göre ikincil basınç düşürücü istasyon(lar) yerleştirilmesi gerekebilir. Bu istasyonlar mekanik hasara uğramayacak ve elektrik hatları, trafo vs. gibi ark yapacak sistemlerden uzak olacak şekilde bina dışına yerleştirilmelidir.

İstasyonların üzerine sundurma veya kabin yapılması ve istasyon sahasının telçit içerisine alınarak gerekli uyarı levhalarının asılması zorunludur.

Basınç düşürme istasyonları tek veya çift hatlı olabilir

İstasyonda yapılabilecek bakım onarım çalışmaları nedeniyle meydana gelebilecek gaz kesintileri büyük önem taşımıyorsa tek hatlı istasyon tercih edilir,aksi halde çift hatlı istasyon kullanılmalıdır.Bu husustaki tercih müşteriye aittir.Bu istasyonlarda bulunması gereken asgari emniyet donanımları söz konusudur.Bu emniyet donanımları sırasıyla:

Otomatik Emniyet Kapama Valfleri

Bu valflerin başlıca üç türü mevcuttur :

• Kontrol altındaki basıncın yükselmesinde kapatan,
• Kontrol altındaki basıncın azalmasında kapatan,
• Kontrol altındaki basıncın yükselmesi veya azalması halinde kapatan

Regülatörler herhangi bir sebeble beklenmedik bir anda arıza yapabilirler. Regülatör çıkış basıncının kontrol dışında yükselmesi durumunda, bu durumu hissedip, regülatör girişini kapayan otomatik emniyet kapama valfleri kullanılması artık mühim bir uygulama haline gelmiştir. İlk iki tür valfın maliyeti hemen hemen aynı olmakla beraber, üçüncü tip ilave bir maliyet getirir, ancak bazı kritik yakma donanımlarında, yakma sistemleri içindeki gaz basıncının yüksek olması kadar, düşük olması da önemli bir faktör olduğundan, bu çeşit bir ekipman gerekebilir.

Otomatik Emniyet Tahliye Valfleri

İkinci bir emniyet ekipmanı otomatik tahliye vanasıdır. Otomatik Emniyet tahliye vanaları, herhangi bir sebeple regülatör çıkış basıncının artması ve otomatik kapama fonksiyonunun çalışmaması halinde, belirli bir set basıncının üzerindeki gaz birikimini atmosfere tahliye etme işlevini görür. Set basınçları, otomatik kapama valflerinin set basınçlarının biraz üstündedir.

Yakma sistemleri

Yakma sistemleri, değişik amaçlara göre değişik dizaynları içermekle beraber, genel olarak hemen hepsinde müşterek unsurlar vardır ve bunları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

• Gaz/Hava yanma oranı
• Hava ayarı
• Gaz ayarı
• Alev kontrolu
• Isı kontrolu
• Sistem Emniyet Ekipmanları

Tüm yakma donanımlarında şöyle veya böyle bu 6 unsurun kontrolunu ve manipulasyonunu sağlayan ekipmanlar bulunur.

Yakma donanımlarında talep edilen enerjiye göre yakıt ve yakma kontrolu başlıca 3 ayrı ipte olabilir :

• Aç/Kapa Kontrol
• Kademeli Kontrol ( genellikle iki kademeli )
• Oransal Kontrol

Aç/Kapa kontrol tipi, isminden de anlaşılacağı üzere fix bir set değeri için, ısı talep eden fırına fix bir hızda ısı enerjisi sağlar ve sistem ısı set değeri aşıldığında brülör ateşlemeyi kapatır. Kademeli kontrolda brülör, ısı set değerinin altına düşürülmesinde yüksek alevleme'ye, ısı set değerinin aşılmasında ise alçak alevleme'ye geçer. Bu sistemlerde ısı set değerinin üst ve altında limit değerler olup bu değerlere ulaşıldığında brülör stop eder veya stop 'ta ise ateşlemeye geçer.

Oransal sistemler ise, gaz ve hava oranları muhafaza edilebildiği sürece en ideal kontrol şekli olup, gaz ve hava kontrolleri müştereken ısı talebinin artması veya azalmasına göre linear bir kontrol fonksiyonu yaparak sisteme hava ve gaz girişlerini, ayarlanmış gaz/hava oranı değişmeksizin azaltır veya çoğaltırlar.

Yanma için "Yakma Havası'na ihtiyaç vardır. Bu hava gerekli debi ve basınçta hava fan/motor grupları ile sağlanmaktadır. Brülöre ( Brülörlere ) giden yakma havası kontrol vanaları ile ayarlanır. El kumandalı basit fırınlarda, bu kontrol vanası basit bir kelebek valf olabileceği gibi otomatik kontrollu fırınlarda, bir servo-motor akuple edilmiş, kelebek veya özel bazı vanalar kullanılmaktadır.

Hava kontrol vanası çıkışındaki hava basıncı, debinin yüksek veya alçak oluşuna göre, değişen bir basınç yaratır. Hava basıncındaki debiyle orantılı bu değişim gaz kontrol vanasının kontrolunda kullanılır. Böylece yanma için gerekli gaz/hava karışım oranı 1/10 sağlanır. Bazı fırın sistemlerinde benzer kontrol ekipmanları olmakla beraber hava/gaz oranının fix değerde muhafazası bir micro-processor ile yapılmaktadır. Burada gerek hava ve gerekse gaz debileri ölçülür ve analog sinyaller aracılığıyla ulaştırılan ölçüm değerleri micro-processor 'de değerlendirilerek hava ve gaz kontrol valfleri ayarlanır.

Brülör donanımları, brülör performanslarını devamlı kontrol altında tutan sensörleri içerir. Bir ateşleme rölesi, sensörlerden alınan durum sintallerine göre brülörü devreye sokar veya çıkarır. Brülörlerin çalışması esnasında devamlı kontrol edilen başlıca parametreler :

• Alçak hava basıncı,
• Alçak gaz basıncı,
• Yüksek gaz basıncı
• Alev kaybı
• Yüksek fırın ısısı

Alev kaybı, brülörler üzerindeki "UV Tipi " veya "Ionisation" tipi detektörler ile devamlı kontrol altındadır. Pilot ateşleme solenoid valfleri, otomatik ve sıralı ateşlemenin uygulandığı yerlerde gerekecektir. Bunlar devamlı pilot veya kesintili pilot tercihlerine göre ya devamlı açar veya belirli aralıklarla Aç/Kapa yaparlar.